Filmpje over Begrijpelijke taal: ‘je moet je lezer helpen’

Begrijpelijke taal. Op de schermen in het Stadskantoor van de gemeente Utrecht was dit filmpje te zien. Een oproep om geen rode-ballen-zinnen meer te schrijven, maar Begrijpelijke Taal!

Shot uit filmpje over Begrijpelijke Taal

Dolf in het Stadskantoor van de gemeente Utrecht. ‘Je moet je lezer helpen!’

[Uit het Werkschrift Gastvrije Taal]

Waarom is begrijpelijke taal belangrijk?

Begrijpelijke taal is belangrijk, omdat we gastvrijheid belangrijk vinden. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich welkom voelen in Utrecht. Over onze onduidelijke brieven verschijnen tweets en van bewoners horen we dat zij de teksten op onze gemeentelijke website www.utrecht.nl niet altijd begrijpen. Voor de gemeenteraad was dat een reden om de motie ‘Begrijpelijke overheidsinformatie voor iedereen’ aan te nemen. Initiatiefnemer is raadslid Selma Bas (D66): “30% van de Utrechters begrijpt onze teksten op de website niet. Dat is vervelend en bovendien kost het geld. Iedereen moet begrijpen wat we schrijven, bijvoorbeeld over veranderingen in de zorg. Tijd voor klare taal dus.”

De opdracht van de raad aan het college is: “Ervoor zorg te dragen dat alle brieven, wijkberichten en informatie en formulieren op de gemeentelijke website maximaal op het taalniveau B1 worden geschreven”.

Wat doen we vanaf nu anders?

Onze opdracht is duidelijk: begrijpelijke taal voor iedereen op B1-niveau. Gastvrije Taal dus. En dat betekent kort, duidelijk en direct, vriendelijk schrijven. Kortom: teksten zoals je die zelf wilt ontvangen van jouw gemeente of (zorg)verzekeraar. Alle medewerkers van de gemeente Utrecht moeten duidelijke taal gebruiken: aan de telefoon, in e-mails, brieven, wijkberichten en op de website.

Hoe doen we dat?

We doen dat door deze Tien tips voor Gastvrije Taal toe te passen in al onze teksten.

1 Zet je belangrijkste boodschap bovenaan.

Schrijf gewonemensentaal.

3 Wissel korte en langere zinnen af.

4 Schrijf actief, vermijd de lijdende vorm.

5 Verdeel de tekst over alinea’s waarin je telkens één onderwerp bespreekt.

6 Gebruik tussenkoppen.

7 Wees vriendelijk, maar blijf professioneel.

8 Gebruik afbeeldingen, illustraties of foto’s om duidelijk te maken wat je bedoelt.

9 Laat jouw tekst door een ander lezen.

10 Gebruik de Schrijfwijzer die je op intranet vindt (in de Communicatiewinkel).

Wanneer zijn we tevreden?

We zijn tevreden wanneer het aantal Utrechters, dat zegt ”ik snap jullie teksten niet” gedaald is. En nu aan de slag!

Piramidaal schrijven: het belangrijkste bovenaan

Piramidaal schrijven begint met een kop van 50 tot 60 tekens (inclusief spaties en leestekens) die de kern van je tekst weergeeft. Zoals een journalist dat doet. Vervolgens schrijf je een lead: de essentie van je stuk in twee à drie korte zinnen, samen niet meer dan 155 tekens (inclusief de spaties en leestekens). Je voegt er een beeld aan toe dat laat zien wat je bedoelt.

Zo help je je lezer. En jezelf, omdat je je concentreert op de kern van je tekst.

[1=kop] Piramidaal schrijven: je kernboodschap bovenaan (47)

Piramidaal schrijven: het belangrijkste bovenaan

Piramidaal schrijven: het belangrijkste bovenaan.

[2=beeld]

[3 = lead] Dan vat je in twee à drie korte zinnen de essentie van je tekst samen en voeg je een beeld toe. Zo ziet de lezer direct waar jouw tekst over gaat. (147)

[dan de >leesverder]

 

Niet zo…

Communicatie met de burgers     In het kader van het programma ‘éducation permanente’ en vanwege het toenemende belang dat de gemeente Polderadeel toekent aan online communicatie met de burger, wordt een traject ingezet dat mikt op verdere competentieontwikkeling van ambtenaren op het gebied van het schrijven binnen de omgeving van online publicatieprogramma’s. Om tot een uitgebalanceerd programma te komen, heeft de concerndirectie de afdeling communicatie gevraagd een eerste pilot te ontwikkelen, waarvoor nu kandidaten gevraagd worden. Om te komen tot een representatieve vertegenwoordiging, acht de stuurgroep het wenselijk tot een gelijke vertegenwoordiging uit alle geledingen van de gemeentelijke organisatie te komen. Daartoe wordt iedereen die deel wil nemen uitgenodigd zich elektronisch aan te melden bij Bianca Scheffer. Het tijdsbeslag zal zich beperken tot een drietal uren in de ochtend. De sessie vindt plaats in week 3 ten stadhuize. Gepoogd wordt op de dinsdagmiddag van 13.30 tot 16.30 uur de groep bij elkaar te krijgen, waarbij de groepsgrootte de 15 deelnemers niet mag overstijgen. Uw reactie zien wij gaarne tegemoet, voorzien van een relevante argumentatie. Bij uiteindelijke plaatsing, zal uw leidinggevende nog om permissie gevraagd worden.

Maar zo!

Training schrijven voor internet – doe je mee? [kop van 46 karakters inclusief de spaties en leestekens]

Wil jij beter leren schrijven voor internet? Doe mee aan de training. In één middag leer je goede teksten schrijven en publiceren op onze site. [143 karakters]

Schrijftraining - illustratie Niels Popkema www.nielspopkema.nl

[beeld www.nielspopkema.nl]

[Leesverder] De ervaringen die we in deze pilot-training opdoen, vormen de basis voor de gemeentebrede trainingen. Die starten in december. Trainer is José van Bladeren, hoofd media.

wat                  pilot werken met het nieuwe CMS (content management systeem)

waarom           beter leren schrijven voor internet

wanneer          dinsdag 17 januari 2018, 9.00 – 12.00 uur

waar                stadhuis, zaal 03

aanmelden       mail naar mailto:b.scheffer@polderadeel.nl Licht toe waarom je wil deelnemen.

groep              maximaal 15 deelnemers (deelname onder voorbehoud van akkoord door je leidinggevende)

 

 

Gastvrije taal en 50 rode ballen – wat hebben ze met elkaar te maken?

Gastvrije Taal en rode ballen hebben veel met elkaar te maken. Want in de 50 rode ballen vonden de deelnemers aan de workshops een getal dat hoorde bij een van de 50 foute zinnen aan de waslijn. En met die foute zinnen gingen ze aan de slag.

Gastvrije taal en 50 rode ballen

de 50 rode ballen bevatten onduidelijke, ambtelijke, ongastvrije zinnen

(Dolf gaf bij de gemeente Utrecht de Workshop ‘Gastvrije Taal in 30 minuten’.)

Wat voor zinnen ?

Ambtelijke zinnen, juridische zinnen, beleidstaal: van alles wat. Maar stuk voor stuk zinnen die niet begrijpelijk en niet gastvrij zijn. Dat moet dus anders.

 

Wat was de opdracht?

De opdracht was om de zinnen te herschrijven in B1-taal. Dat staat in de motie die door de gemeenteraad is aangenomen. B1-taal is taal die 90 tot 95 procent van de inwoners van Utrecht begrijpt.

 

Gastvrije taal: de waslijn met 50 moeilijke zinnen

Hoe zien de herschreven zinnen eruit?

Veel beter. Deelnemers hebben langere zinnen verdeeld in kortere zinnen, lijdende vormen actief gemaakt. Soms heb je om begrijpelijk te schrijven wat meer woorden nodig. ‘Melding buitenruimte doen’ of ‘Identificatieplicht’ zijn wel heel kort, maar doordat er geen werkwoorden in zitten, snap je het niet.

‘Graag uw paspoort of rijbewijs meenemen’ is veel duidelijker. En wat is ‘buitenruimte’? Sommige zinnen waren zo ingewikkeld en onduidelijk dat deelnemers hun rode kaart trokken, dan mochten ze een nieuwe rode bal pakken.

Is 30 minuten niet veel te kort?

Een half uur was precies goed. Na een korte toelichting op de Tien tips voor Gastvrije Taal gingen de deelnemers hard aan het werk met de vijftig zinnen.

Reacties van deelnemers

‘Bizar dat er zoveel moeilijke woorden en ingewikkeld geformuleerde zinnen worden gebruikt in de communicatie.’

‘Iets wat zo simpel lijkt – namelijk in “gewone mensentaal” je verhaal opschrijven- is lastig om te doen.’

Deze twee reacties van deelnemers aan de workshop Gastvrije Taal in 30 minuten slaan de spijker op zijn kop. Wat een onzin eigenlijk, om zulke moeilijke teksten te maken. En wat is het eigenlijk lastig om in gewonemensentaal op te schrijven wat je wilt zeggen.

In alle vier groepen kwamen deze reacties voor. Wat we ook hoorden was: een half uur is te kort. Dat begrijp ik, zelf drie uur is nog te kort om het echt in de vingers te krijgen. Maar het goede nieuws is dat steeds meer mensen snappen dat het gewoon moet. Niet alleen omdat de gemeenteraad het wil, maar ook omdat je inwoners brieven en andere teksten wilt sturen zoals je ze zelf ook zou willen ontvangen. En dat we er nu met z’n allen mee bezig zijn, is ook goed nieuws.

Resultaten van een schrijftraining borgen

De resultaten van een schrijftraining borgen, hoe doe je dat? Een goede vraag. Bij woningcorporatie Laurentius in Breda kregen (bijna) alle medewerkers een schrijftraining. In twee sessies werkten we aan ‘teksten om in te wonen’ – duidelijk, vriendelijk en correct. En aansluitend kreeg iedereen de gelegenheid om een brief, nieuwsbrief of andere tekst aan mij voor te leggen. Dat noemen we de Brievenwasserette. Vaak is een voorwasje voldoende, soms moet ik wat meer wasmiddel en een beetje wasverzachter toevoegen. Logo Brievenwasserette

Gastvrije taal

Hoe schrijf je een goede brief als antwoord op een klacht? Voor de gemeente Utrecht geven Hans Vos en Dolf Weverink trainingen (Nog) Betere Brieven Schrijven.

Welkom prosos.nl

[bron: prosos.nl]

The Editorial Age – how branded journalism breeds lasting attention

Sinds zijn boek verscheen in 2013 is Ebele Wybenga het gezicht van Branded Journalism. Hij laat zien hoe journalistieke verhalen die zijn gemaakt in opdracht van merken, effectiever zijn dan reclame. En wie schrijven die verhalen? Journalisten. Wybenga ziet vooral de overeenkomsten tussen reclamemakers en journalisten.

‘ (…) both advertising creatives and journalists are in essence guns for hire. They offer their talents to third parties that have a desire to express their identity and promote their agenda through stories that resonate with the public.’

Cover Editorial Age

En ze zijn in staat professionele content te maken voor een specifieke doelgroep, iets wat de mass-media-journalist en de amateur niet konden. Branded journalism dus, in de woorden van Wybenga de eredivisie van branded content.

‘It’s about brand-owned media that are as interesting, relevant and drespectable as independent media. Media that make us feel good. That feed our dreams and aspirations just like advertising once did. Media that suggest there is someone out there who understands you (…) Branded journalism promises to make the marketing conversation more meaningful. While it serves a commercial objective, is always ha the interest of the public at heart – not just a a matter of principle, but as a condition for its effectiveness.’

In zijn boek toon Wybenga voorbeelden van branded content zoals ‘Journal de Nîmes’, een blad van het Amsterdamse denimmerk Tenue de Nîmes, ‘Nowness’ van LVMH (de firma van Louis Vuitton).

Branded journalism is, stelt de auteur, zowel de redding van als een alternatief voor reclame en journalistiek, twee takken van sport die het zwaar hebben. In de Editorial Age is iedere organisatie is uitgever, dus ‘Think like an editor’.

Schema Editorial Age

Five recommendations  > Identify your niche audience > Create an original voice > Foster independent thinking > Talk perspective, not product > If you can’t think like an editor, hire one

The editorial age – how branded journalism breeds lasting attention

Ebele Wybenga

AdfoGroep isbn 978-94-915-6043-9

https://www.managementboek.nl/boek/9789491560439/the-editorial-age-engels-ebele-wybenga

Contentbijbel

Dit boek van Cor Hospes barst uit zijn voegen van de ideeën, energie en voorbeelden. Mijn advies: steeds niet meer dan een paar bladzijden, anders raak je in een staat van content-adhd en dan komt er niets meer uit je handen. De basisgedachte van de contentbijbel is ‘nú beginnen met verhalen delen en nooit meer ophouden’. Waarom? Omdat reclame niet meer werkt, het medialandschap versnipperd is en vooral omdat doelgroepen vooral reageren op echte verhalen. Zoek je STE, adviseert Hospes, en neem dat als vertrekpunt voor het ontwikkelen van content die je doelgroepen raakt.

Cover Contentbijbel

De Tien Geboden van Content Marketing

I Gij zult in alles uzelf zijn

II Gij zult verhalen vertellen

III Wees betekenisvol

IV Gij zult anderen bewegen

V Eert al uw mogelijke vertelvormen en kanalen

VI Gij zult handelen vanuit een duidelijk format

VII Gij zult uitgroeien tot gids

VIII Verspreid en deel het woord

IX Gij zult bouwen aan een verhalenhuis

X Praat met passie

+I Gij zult weerklinken in beelden

Hero's journey

In dit boek vind je onder meer

– the Hero’s Journey

– de Content Code

C = STE + 5Wx4C

Waarom, Wie, Waar, Wat, Wanneer

Contact, Conversie, Creatie, Conversatie

Binden, Bewegen, Boeien, Beraken

Content code C=STE+5wx4C

 

 

 

 

 

 

 

 

 

– Cialdini’s zes principes van beïnvloeding

(Wederkerigheid, Sympathie, Autoriteit, Wees consistent, Consensus, Schaarste)

Lekker eigenwijs boek (ziet eruit als een bijbel, voelt als een bijbel, hardgroene schutbladen, kapitaalbandje en leeslint, goud op snee), goed geschreven, hoog energieniveau, je krijgt er goesting van om lekker aan de slag te gaan en mooie content te maken waar je opdrachtgevers en haar prospects en klanten blij van worden.

Cor Horpes, Contentbijbel – Hoe zorg je als merk voor verhalen met eeuwigheidswaarde

Adfo Groep, isbn 978-94-9156-074-3

https://www.managementboek.nl/boek/9789491560743/contentbijbel-cor-hospes

 

Varen op de Vecht met een concert van Laurens van Rooyen

Ontwerper Geert Gratama koos een heerlijk romantisch beeld voor de flyer die we voor Laurens van Rooyen maakten. Het is een Vechtschilderij van Nicolaas Bastert. Sfeervol, net als het tochtje op de Vecht en het aansluitende concert in het Koetshuis.
flyer_laurens_vecht2NL Schattig detail: het wapperende wasgoed. En natuurlijk Laurens’ boek ‘Beethoven was ook een zzp’er‘, dat schept een band.

Nicolaas Bastert, Bij Breukelen, ca. 1870 - ca. 1923

http://www.utrechtaltijd.nl/verhalen/k/kunstenaars-ontdekken-de-vechtstreek/

Nicolaas Bastert in zijn atelier, Nieuwersluis. Toegeschreven aan Löw (firma Herz) 1903 utrechtaltijd.nl

Auto’s met een stekker en melk de witte motor

Wat is de overeenkomst tussen ‘auto’s met een stekker’ en ‘melk de witte motor’? Iedereen snapt wat je bedoelt, maar het klopt eigenlijk niet. Want aan elektrische en hybride auto’s hangt geen stekker, die stop je er juist in. En melk is niet de motor, maar de benzine die ervoor zorgt dat jouw motor het beter doet.

auto met een stekker melk de witte motor

Dit verschijnsel kom je vaker tegen bij begrippen en zinnetjes die lekker bekken. ‘Casinopensioen’ en ‘caviapolitie’ zijn voorbeelden. Het zijn frames die hun werk heel goed doen; je ziet het voor je, hebt er meteen een gevoel bij, maar eigenlijk klopt het niet. Dat kan allemaal, met taal.